تفسیر نور (محسن قرائتی)

وَ كُلَّ إِنسانٍ أَلْزَمْناهُ طائِرَهُ فِي عُنُقِهِ وَ نُخْرِجُ لَهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ كِتاباً يَلْقاهُ مَنْشُوراً «13»

و كارنامه‌ى هرانسانى را در گردنش بسته‌ايم و روز قيامت براى او نوشته‌اى بيرون آوريم كه آن را در برابر خود گشوده مى‌بيند.

نکته ها

كلمه‌ى‌ «طائِرٍ» در آيه، كنايه از عمل انسان است، زيرا اعمال انسان همچون پرنده پرواز دارد تا به صاحبش برسد و پرونده عمل هر كس، از خير و شرّ، به گردنش آويخته مى‌شود.

در قرآن بارها به مسأله نامه‌ى عمل اشاره شده و در آيات مختلف نكاتى مطرح گرديده است، از جمله:

1- نامه‌ى عمل براى همه است. كُلَّ إِنسانٍ أَلْزَمْناهُ طائِرَهُ‌ ...

2- در آن نامه چيزى فروگذار نشده است. «لا يُغادِرُ صَغِيرَةً وَ لا كَبِيرَةً» «1»

3- مجرمان از آن مى‌ترسند. «فَتَرَى الْمُجْرِمِينَ مُشْفِقِينَ مِمَّا فِيهِ» «2»

4- خود انسان با خواندن نامه‌ى عملش، حاكم و داور است. «اقْرَأْ كِتابَكَ كَفى‌ بِنَفْسِكَ الْيَوْمَ عَلَيْكَ حَسِيباً» «3»

5- رستگاران، كتابشان به دست راست داده مى‌شود و دوزخيان به دست چپ. أُوتِيَ كِتابَهُ بِيَمِينِهِ‌ ... بِشِمالِهِ‌ «4»

«1». كهف، 49.

«2». كهف، 49.

«3». اسراء، 14.

«4». الحاقّه، 19.

جلد 5 - صفحه 29

پیام ها

1- حساب و كتاب، براى همه است واستثنا ندارد. كُلَّ إِنسانٍ‌

2- همه‌ى انسان‌ها با كارت شناسايىِ اعمال، در محشر حضور پيدا مى‌كنند. «كُلَّ إِنسانٍ أَلْزَمْناهُ طائِرَهُ فِي عُنُقِهِ»

3- عمل انسان، ملازم انسان است. أَلْزَمْناهُ‌ ... فِي عُنُقِهِ‌

4- سعادت و شقاوت انسان بستگى به اعمال خود او دارد، نه عوامل اتفاقى مانند شانس و اقبال. أَلْزَمْناهُ طائِرَهُ‌ ...

5- براى خدا همه‌ى عمل‌ها روشن است، به گردن آويختن نامه‌ى اعمال، براى فهميدن خود انسان است. «نُخْرِجُ لَهُ»

6- همه‌ى اعمال و حركات انسان ثبت مى‌شود. گرچه ثبت اعمال در دنيا براى انسان محسوس نيست، ولى در قيامت، كارنامه‌ى عمل او گشوده و افشا خواهد شد. «كِتاباً يَلْقاهُ مَنْشُوراً»